Vreemde orchidee duikt op

[Mark Meijrink]

Dag allen,

over natuurlijker vestiging zijn we het eens. Althans als dat inhoud dat zaad middels natuurlijke wijze is gekiemd etc. Maar....de planten in de heemtuinen, Tenellaplas of het Gerendal zijn dan ook het resultaat van natuurlijke vestiging. En hier is wel bekend dat bij de aanvoer (voorafgaand aan de 'natuurlijke vestiging') een zekere vorm van antropogene inmenging heeft plaatsgevonden. Ik vind het een beetje 'wishfull thinking' om te redenen dat er geen antropogene invloed is. Ook vind ik de omgekeerde bewijslast nogal dubieus. Voor alle overige plantensoorten in Nederland, hanteert, b.v. het FLORON, hele andere richtlijnen.

Tot in het licht van de 'bewezen' aanplantingen etc. ben ik van mening dat alle vreemde vondsten tenminste als verdacht beschouwd dienen te worden. Zeker wanneer het ook nog eens soorten zijn die gemakkelijk te kweken, zaaien etc. zijn. Mark geeft terecht aan dat natuurlijk gekiemde planten, langer standhouden, b.v. beide Bosvogeltjes zou ik als dusdanig bestempelen. Over de antropogene inmenging bestaat m.i. nog onduidelijkheid. Iets waar we nooit zullen uitkomen vrees ik. Het is aan de soort en de planten om te bewijzen of zij standhouden. Ik zou de planten liever bestempelen als verdacht of incidentele vondst. Zelfs wanneer zij zich op een logische plek bevinden. B.v. het Wit bosvogeltje in een Zuid-Limburgs hellingbos. Er is in het verleden wel meer gerommeld, ook door 'zogenaamde' orchideeënliefhebbers. Mensen die het boek 'Orchideeënwanderungen in Thüringen' hebben en Drachengrabe hebben bezocht zullen vast de honderden Ophrys sphegodes zien. De soort is echter wel uitgezaaid door de (destijds) AHO-voorzitter, volgens de auteurs van het boek. Wanneer je het boek niet hebt en de locatie bezoekt dan lijkt deze soort op haar plaats. Niemand die zich dan afvraagt: goh zouden deze planten aangeplant zijn? Maar wanneer we bij vreemde vondsten als b.v. Serapias-soorten er al vanuit (durven) te gaan dat er sprake is van natuurlijke vestiging, dat vind ik een brug te ver.

Tot slot, ondanks welke opvatting nu juist is, blijven het mooie planten, zelfs als ze in ons kikkerlandje op een minder logische plek staan.

M.v.gr. Mark

[Ton]

Om dit nog even aan te vullen: Voor die uitzaaiing moet er natuurlijk ook nog een bevruchting plaatsvinden met de passende insecten. Als het oprukken van een orchidee het gevolg is van klimaatverandering lijkt het logisch dat het insect ook volgt, maar of dat in hetzelfde tempo gebeurt is zeer de vraag. Zie bv. O. speculum in Frankrijk.

De algemene conclusie blijft natuurlijk dat het machtig interessant is deze ontwikkelingen te volgen!

[Jos Lammers]

Beste Mark, Hans en anderen

Mark schreef op 6 sept het volgende:

Koraalwortel, UT, 2006?, opzet. aanplant, verdw. na 1 jaar
Vrouwenschoentje, ZL, opzet. aanplant, 2009-2010?*
Wit bosvogeltje, ZL, onbekend, 2005?, uitgegrvn. volgens SBB
Wit bosvogeltje, GL, onbekend, 2009-heden
Wit bosvogeltje, DR, onbekend, 2009-heden
Lange tongorchis, GL, onbekend, info Jan Essink
Lange tongorchis, DR, onbekend, 2011
Purperorchis, NH, 2011?, info Jos Lammers
Soldaatje, NH, 2010-heden?, info Jos Lammers
Mannetjesorchis, NH, 200?, info Jos Lammers
Zomerschroeforchis, GL, 200?, niet meer aanwezig, info FLORON
Zomerschroeforchis, ZL, 2005, niet meer aanwezig

Ik wil even reageren op de 3 meldingen van NH:

Purperorchis is mij niets van bekend. Hoe kom je aan die informatie?

Soldaatje: er zijn bij mij 3 planten bekend
nr.1 uit Duin&Kruidberg gevonden in 2005, de plant heeft een paar keer gebloeid, in 2011 alleen vegetatief maar wel vitaal.
nr.2 uit IJmuiden sinds 2010. De plant heeft ook dit jaar gebloeid: zeer vitale plant.
nr.3 uit Thysse's hof. Alleen in 2010, was verdwenen in 2011. Deze is vermoedelijk aangeplant.
Ik heb geen reden aan te nemen dat nr.1 en 2 geen natuurlijke vestigingen zijn. Overigens heb ik ook een melding gehad van een soldaatje in de duinen bij Castricum

Mannetjesorchis; in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Gevonden door Joop Mourik in 2007. De plant bloeit bijna elk jaar en heeft de laatste 3 jaar een kleinere sateliet (rozet tegen de hoofdplant aan) die elk jaar in omvang toeneemt. Gezien de vitaliteit en de uitbreiding lijkt me de vestiging spontaan.

Wat de tongorchissen betreft heb ik ook zo mijn twijfels over spontane vestiging.

Vriendelijke groet
Jos

[M.H. Schot]

Voor opmerkingen over de Spiranthes, zie onderwerp
Nieuwe foto's vreemde Spiranthes (http://www4.knnv.nl/orchideeenforum/vie ... f=3&t=1247).

[Jan Essink]

Voor de leden die niet bij de WEO bijeenkomst waren hierbij de naam van de nieuwe orchidee die in Twente gevonden is. Spiranthes cernua var. odorata.

groet,
Jan

[mkubbe]

Voor wat betreft het
Wit bosvogeltje, GL, onbekend, 2009-heden
kan ik gelukkig weer verwijzen naar
http://waarneming.nl/waarneming/view/64389082.

met groet,
Maarten

[Mark Meijrink]

Ik zat toevallig in de index van gorteria te pluizen en vind twee artikelen over S. cernua. Een uit 1963 met melding van de soort in het terrein "De Wolf" bij Haren en een artikel over de soort uit 1966. Nu ben ik niet in het bezit van beide artikelen maar vind dit wel interessant. Mogelijk is de soort dus al eerder in ons land aangetroffen.

Mvgr Mar Meijrink

[Mark Meijrink]

Destijds met veel bombarie en tromgeroffel aangekondigd. Maar in het eerste opvolgende jaar na de vondst bleef het stil en horen we niks! Dus vandaar mijn vraag hebben de planten gebloeid? Juist nu is voorzichtig vast te stellen of de planten blijven of niet.

M.v.gr. Mark

[Jan Essink]

De Spiranthes heeft weer gebloeid, de Serapias in het Bargerveen na de bizonder strenge kou van februari 2012 niet. (bron JE) Ook de planten in de buurt van Zelhem zijn niet meer terug gevonden. (bron SBB)

[Mark Meijrink]

Dag Jan,

dank voor je antwoord. Heb je ook foto's gemaakt? En met hoeveel bloeiende/vegetatieve planten is de soort nog aanwezig? Ik ben benieuwd of de soort zich ook heeft vermeerderd.

M.v.gr. Mark

[Jan Essink]

wij hebben bij ons eerste bezoek op 8 september geen opnames gemaakt. Toen wij het op 22 september wilden doen regende het. Wij vonden op 2 plekken planten in knop en op een andere plek verschillende bladrosetten.
wij hebben goede hoop dat de soort zich verder uitbreid.

[Mark Meijrink]

wij hebben bij ons eerste bezoek op 8 september geen opnames gemaakt. Toen wij het op 22 september wilden doen regende het. Wij vonden op 2 plekken planten in knop en op een andere plek verschillende bladrosetten.
wij hebben goede hoop dat de soort zich verder uitbreid.

Dag Jan,

Hoop doet leven. Maar heb je ook exacte aantallen? Het lijkt me bijzonder zinvol om dit soort vestigingen nauwlettend te volgen.

Mvgr Mark