Europese Rode Lijst Vaatplanten; Orchideeën IUCN

[Mark Meijrink]

Beste allen,

middels het nieuwe medium twitter werd ik door Baudewijn Odé geattendeerd op het feit dat de nieuwe Rode Lijst Vaatplanten van het IUCN uit is. Waar de vorige lijst (even uit het hoofd) slechts een handjevol Ophrys soorten bevatte, is de nieuwe nieuwe lijst fors uitgebreid. Hieronder een overzicht van de opgenomen soorten

• Anacamptis boryi
• Anacamptis collina
• Anacamptis coriophora
• Anacamptis laxiflora
• Anacamptis morio
• Anacamptis papilionacea
• Anacamptis pyramidalis¹
• Anacamptis sancta
• Calypso bulbosa
• Cephalanthera cucullata
• Cephalanthera damasonium
• Cephalanthera epipactoides
• Cephalanthera longifolia
• Cephalanthera rubra
• Chamorchis alpina
• Corallorhiza trifida
• Cypripedium calceolus
• Dactylorhiza baumanniana
• Dactylorhiza cordigera
• Dactylorhiza elata
• Dactylorhiza foliosa
• Dactylorhiza fuchsii
• Dactylorhiza iberica
• Dactylorhiza incarnata
• Dactylorhiza kalopissii
• Dactylorhiza lapponica
• Dactylorhiza maculata
• Dactylorhiza majalis
• Dactylorhiza romana
• Dactylorhiza russowii
• Dactylorhiza saccifera
• Dactylorhiza sambucina
• Dactylorhiza traunsteineri
• Dactylorhiza viridis
• Epipactis albensis
• Epipactis atrorubens
• Epipactis condensata
• Epipactis dunensis
• Epipactis greuteri
• Epipactis helleborine
• Epipactis leptochila
• Epipactis microphylla
• Epipactis muelleri
• Epipactis nordeniorum
• Epipactis palustris
• Epipactis phyllanthes
• Epipactis placentina
• Epipactis pontica
• Epipactis purpurata
• Epipactis tallosii
• Epipactis troodi
• Epipactis veratrifolia
• Epipogium aphyllum
• Gennaria diphylla
• Goodyera macrophylla
• Goodyera repens
• Gymnadenia archiducis-joannis
• Gymnadenia borealis
• Gymnadenia conopsea
• Gymnadenia frivaldii
• Gymnadenia lithopolitanica
• Gymnadenia nigra
• Gymnadenia odoratissima
• Gymnadenia rhellicani
• Gymnadenia runei¹
• Gymnadenia stiriaca
• Gymnadenia widderi
• Habenaria tridactylites
• Hammarbya paludosa
• Herminium monorchis
• Himantoglossum adriaticum
• Himantoglossum affine
• Himantoglossum caprinum
• Himantoglossum comperianum¹
• Himantoglossum hircinum
• Himantoglossum metlesicsianum¹
• Himantoglossum robertianum
• Limodorum abortivum
• Limodorum trabutianum
• Liparis loeselii
• Malaxis monophyllos
• Neotinea lactea
• Neotinea maculata
• Neotinea tridentata
• Neotinea ustulata
• Neottia cordata
• Neottia nidus-avis
• Neottia ovata
• Neottianthe cucullata
• Ophrys apifera
• Ophrys argolica
• Ophrys atlantica
• Ophrys bertolonii
• Ophrys bombyliflora
• Ophrys ferrum-equinum
• Ophrys fuciflora
• Ophrys fusca
• Ophrys insectifera
• Ophrys kotschyi
• Ophrys lunulata
• Ophrys lutea
• Ophrys reinholdii
• Ophrys scolopax
• Ophrys speculum
• Ophrys sphegodes subsp. mammosa
• Ophrys sphegodes
• Ophrys tenthredinifera
• Ophrys umbilicata
• Orchis anatolica
• Orchis anthropophora
• Orchis brancifortii
• Orchis italica
• Orchis mascula
• Orchis mascula subsp. scopulorum
• Orchis militaris
• Orchis pallens
• Orchis patens
• Orchis pauciflora
• Orchis provincialis
• Orchis punctulata
• Orchis purpurea
• Orchis quadripunctata
• Orchis simia
• Orchis sitiaca
• Orchis spitzelii
• Platanthera algeriensis
• Platanthera bifolia
• Platanthera chlorantha
• Platanthera hyperborea
• Platanthera micrantha
• Platanthera obtusata
• Platanthera obtusata subsp. oligantha
• Pseudorchis alibida
• Serapias bergonii
• Serapias cordigera
• Serapias lingua
• Serapias neglecta
• Serapias nurrica
• Serapias olbia
• Serapias parviflora
• Serapias vomeracea
• Spiranthes aestivalis
• Spiranthes romanzoffiana
• Spiranthes sinensis
• Spiranthes spiralis
• Steveniella satyrioides
• Traunsteinera globosa

...een schrikbarende lijst. Wanneer we deze vertalen naar de Nederlandse soorten (d.w.z. soorten die in NL voorkomen:

• Anacamptis morio
• Anacamptis pyramidalis
• Cephalanthera damasonium
• Cephalanthera longifolia
• Dactylorhiza fuchsii
• Dactylorhiza incarnata
• Dactylorhiza maculata
• Dactylorhiza majalis
• Dactylorhiza viridis
• Epipactis atrorubens
• Epipactis helleborine
• Epipactis muelleri
• Epipactis palustris
• Goodyera repens
• Gymnadenia conopsea
• Hammarbya paludosa
• Himantoglossum hircinum
• Liparis loeselii
• Ophrys apifera
• Ophrys insectifera
• Orchis anthropophora
• Orchis mascula
• Orchis militaris
• Orchis purpurea
• Orchis simia
• Platanthera bifolia
• Platanthera chlorantha
• Spiranthes spiralis

...dan kunnen we stellen dat alle Nederlandse soorten, m.u.v. Rietorchis en Veenorchis (mogelijk vallen deze onder D. majalis) in de rest van Europa dus ook op de Rode Lijst staan. In dit licht is soortenbescherming middels een F&F-wet dus nog steeds nodig.

M.v.gr. Mark

[eric hartgers]

Dag Mark,

Dank je wel.
Toch een vraag: Zou je kunnen zeggen dat bijv. Dact. ochroleuca in deze valt onder bijv. Dact. incarnata? M.a.w. geldt de opsomming voor de soort, inclusief ondersoorten, variëteiten etc.?

[Mark Meijrink]

Dag Eric,

als ik het document goed begrijp is je conclusie juist. De lijst is gebaseerd op: http://www.emplantbase.org/home.html Daar valt natuurlijk het een en ander op aan te merken. Zeker wanneer het gaat om analyses op Europees niveau is het lastig om data te verzamelen van soorten. Laat staan ondersoorten. Wanneer je in de database zoekt op Dactylorhiza incarnata dan kom je op: http://ww2.bgbm.org/EuroPlusMed/PTaxonD ... Fk=8000000 bij included taxa staat ondermeer de subspecies 'ochroleuca' vermeldt.

M.v.gr. Mark

[Mark]

Hoi Mark,

genieten planten die op deze rode lijst staan een bepaalde wettelijke bescherming?

Ik bedoel daarmee te vragen of deze planten beschermd worden tegen beschadiging, uitgraving of iets in die zin?
Als dat zo zou zijn, levert dat voor de orchideeën wel weer een aanknopingspunt op om de bescherming te kunnen waarborgen.

Of is deze lijst alleen bedoeld om aan te geven welke soorten sterk bedreigd worden in hun voortbestaan?

gr. Mark

[Mark Meijrink]

Hoi Mark,

genieten planten die op deze rode lijst staan een bepaalde wettelijke bescherming?

Ik bedoel daarmee te vragen of deze planten beschermd worden tegen beschadiging, uitgraving of iets in die zin?
Als dat zo zou zijn, levert dat voor de orchideeën wel weer een aanknopingspunt op om de bescherming te kunnen waarborgen.

Of is deze lijst alleen bedoeld om aan te geven welke soorten sterk bedreigd worden in hun voortbestaan?

gr. Mark

Hoi Mark,

Beiden. Geen formele en juridische bescherming, wel zijn zij bedoeld als extra handvaten voor het beleid t.a.v. van soorten en leefgebiedenbescherming. Ondanks dat zij dus in Nederland geen formele bescherming genieten wordt er wel degelijk rekening gehouden met rode lijst soorten. BV. middels de gedragscode natuurbeheer. Daarnaast zijn natuurlijk alle Nederlandse orchideeën (nog) bij wet beschermd. Het opheffen van deze bescherming is natuurlijk ridicuul en deze rode lijst van het IUCN is m.i. een goede onderbouwing om het niet te doen.

M.v.gr. Mark

[Jan Essink]

Jammer is dat bij deze lijst niet de Turkse planten worden genoemd,
Maar wat ze wel opnemen is Steveniella satyrioides en deze Turkse soort komt helemaal niet in Europa voor.
Helaas zijn niet alle Europese soorten vermeld want er zijn toch meer dan 19 Ophryssoorten.
Jan