Nieuwe vindplaats Tengere Heideorchis

[Mark Meijrink]

Dag,

zoals misschien eerder vermeldt vond Eric Hartgers onlangs planten die vermoedelijk Tengere heidorchis (Dactylorhiza maculata var. elodes) betroffen. Gisteren zijn ondergetekende en Eric Hartgers nogmaals de planten gaan bekijken. Het betreft twee substantiële populaties met ieder tussen de 30 á 40 bloeiende planten. Daarnaast werden op beide locaties een handvol zaailingen aangetroffen.

De begeleidende vegetatie bestaat uit Pijpenstrootje (Molinia caerulea), Beenbreek (Narthecium ossifraggum), Moerasviooltje (Viola palustris), Gewone dophei (Erica tetralix), Sterzegge (Carex echinata), Zwarte zegge (Carex nigra), Gewoon haarmos (Polytrichum commune), Wrattig veenmos (Sphagnum papillosum), overige Veenmossoorten (Sphagnum spec.).

Om toch een beeld te krijgen van de planten zijn enkele parameters opgemeten. Dit waren, lengte van het onderste blad, breedte van het onderste blad t.h.v. het midden, lengte van het spoor. De resultaten zijn verwerkt in een grafiek waarin ook referentiewaarden zijn opgenomen. Deze referentiewaarden zijn afkomstig uit literatuur, Delforge (2006) Orchids of Europe, North Africa and the Middle East en Bournérias & Prat (2005) Les Orchidées de France, Belgique et Luxembourg.

Een uitgebreider verslag volgt binnenkort. Foto: Eric Hartgers

M.v.gr. Mark

[Jan Essink]

Wat is het tenger aan deze plant?

Is dit geen iets afwijkende maculata?

Jullie hebben in dit forum foto's gezien van Hans Dekker van de juiste elodes planten.

De bloemen van elodes hebben hun grootste breedte in de onderste helft van de lip en deze bloemen hebben dat direct na de basis hun grootste breedte.

groet,

Jan

ps Hans Dekker is tot 20 juli niet aanwezig

[Mark Meijrink]

Dag Jan,

het kenmerk dat jij aanhaalt ken ik niet. Tevens kan ik dit ook nergens terug vinden? Wat is de bron hiervan?

Omdat de Tengere heideorchis niks meer dan een ecotoopvariant is heb ik getracht enkele dingen op te meten. Dit zijn harde kenmerken volgens alle literatuur! Dat er niks tenger aan de plant op de foto is, tja dat klopt! Maar wat niet zichtbaar op de foto is: de onderste helft. De planten stonden veelal in dood materiaal van Pijpenstrootje, of Gewoon haarmos.

Maar zie onderstaande foto, dit soort planten werden ook aangetroffen. De plant op de foto is eigenlijk nog veel langer, zij staat namelijk in biomassa van Pijpenstrootje.

Hoe denk jij over de plant op de onderstaande foto dan? De planten zijn alle op dezelfde locatie gefotografeerd als Eric aangaf, en waarvan Hans ook aangaf dat het Tengere heideorchis zou kunnen zijn.

...enfin ik hoor graag van je

M.v.gr. Mark

[Mark Meijrink]

o, ja.. de spoorlengte (zie grafieka) suggereerd dat een aantal planten niet binnen de variatiebreedte zou vallen. Dactylorhiza maculata subsp. maculat en Dactylorhiza ericetorum hebben beide een langer spoor, respectievelijk 6-10,5mm en 6-13mm. De laatste komt niet (meer) voor in Nederland. Dit zou dus kunnen wijzen op overgangsvormen.

M.v.gr. Mark

[Jan Essink]

Mijn bron is Landwehr, die geeft prima informatie als het over dit soort planten gaat, maar je laatste foto's zijn effen wat anders die lijken meer op elodes.

groet,

Jan

[Mark Meijrink]

Nog een elodes...

[SebastianSczepanski]

For elodes is the spur to long.

SCZEPANSKI, S. (2006): Zur Kenntnis einer bislang wenig beachteten Unterart von Dactylorhiza maculata (L.) SOÒ in Nordrhein-Westfalen: Dactylorhiza maculata subsp. elodes (GRISEB.) SOÒ. – J. Eur. Orch. 38 (4): 867-896
here: http://sczepanski-fotografie.de/downloa ... elodes.pdf

[Mark Meijrink]

Hello Sebastian,

as the results show us some of the plant are just within the range Delforge states in his work, and some have a spur that's too long. What I've not posted was the diameter of the spur at it's base. The diameter fit's ericetorum well but, maculata and elodes too. It's very hard to define the range of the parameters that I've now used too measure. Every author use different standards. I appreciate the article that you've put at our disposal.

Do you think maybe the plants show characteristics of D. maculata subsp. ericetorum?

With kind regards,

Mark Meijrink

[Jan Essink]

Hallo Mark,

Sebastian Sczepanski is lid van de Nordrhein-Westfalen groep NRW is daar een tijdje voorzitter van geweest maar is wegens zijn werk verhuisd naar Berlijn.

Zijn specialiteit is Dactylorhiza's

groet, tot zaterdag

Jan

[Mark Meijrink]

Dag Jan,

ik heb volgensmij al eens eerder op zijn website rondgestruind. Zag er goed uit, maar nu weet ik het weer. Leuk dat hij ook dit forum volgt!

Tot morgen!

[SebastianSczepanski]

Hello,

the interpretation of Delforge ist absolutely irrelevant. Important is only the original description of GRISEBACH (1845). One of GRISEBACHs important character was "6) praecipue vero brevitate calcaris ovarium dimidium aequantis (nes superantis)." = "Spur short, not longer than the half of the ovary (not superior)" This is the most important character of elodes. I have only seen these character by plants from the Bourtanger Moor, in the population in Northrine-Westphalia an on photos from the Drenthe-locations. Currently, I accept the existence of elodes only at these locations.

Best regards from Berlin
Sebastian

P.S.: I have not enough expert knowledge with ericetorum