Orchideeën ZO. Spanje

[Gerrit]

Ik ben het helemaal eens met je overtuigende betoog. Met name de conclusie dat "iemand arbitrair een plant aanwijst....dat is ondersoort B"
Maar Michiel: Wie moeten we geloven? Ikzelf heb maar besloten om Delforge te geloven. En op voorhand wil ik Karel Kreutz geloven als hij zijn nieuwe boek publiceert.
Of mijn Ophrys dyris genoeg omegaifera heeft laat ik in het midden. Je hebt gelijk wbt de karakteristiek van de knik. Misschien is het wel zo'n tussenvorm. Ik schreef al dat ik zoveel tussenvormen heb gezien. Bv lijkende op Ophrys dyris maar dan zonder uitgesproken omega band in een andere kleur. Maar Ophrys algarvensis en Ophrys vasconica, mmm dat is toch wel een eind weg van Alicante.

[Michiel Janssen]

Ja, om het voor jezelf een beetje gemakkelijk te houden, kun je eenvoudigweg één autoriteit volgen. Dat doe ik meestal ook met Delforge (2006) omdat ik geen enkel ander overzichtelijk boek heb over de Europese soorten. Ik vond het dan ook buitengewoon teleurstellend dat hij in zijn hernieuwde uitgave zijn eigen indeling overhoop heeft gehaald. Ik heb die uitgave niet en ook nog niet ingezien maar ik heb er vooralsnog ook geen behoefte aan om die aan te schaffen.

Alicante is inderdaad een heel eind van waar ik Ophrys dyris en Ophrys algarvensis heb gezien. Een ander kenmerk van Ophrys dyris dat ontbreekt in jouw foto's en niet te zien is in dat voorbeeld de vergelijkingsfoto die ik plaatste is dat de ingang van de stempelholte concaaf gebogen is, i.i.g. bij Ophrys dyris en Ophrys algarvensis. Dat zie je in deze vergelijkingsfoto:



Zo las ik dat Ophrys vasconica daarin afwijkt van Ophrys algarvensis aangezien O. vasconica wel iets van een groef heeft aan de basis van de lip nabij de stempelholte. Ik ben het even nagegaan bij mij eigen foto's van O. vasconica en dat lijkt toch wel te kloppen, zie bijv.:

[janus]

Vandaag 11km gewandeld met 800hoogtemeters en slechts 2 orchideeën gezien
https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/ ... s-23421980

[Michiel Janssen]

En er maar één op de foto gezet? Ik zie alleen een foto van Orchis olbiensis, die andere, grotere plant met witte bloemen is een affodil.

[janus]

Die andere was dezelfde en stond 10meter verder

Zoals ik al schreef gaan wij om te wandelen en niet zozeer voor de orchideeën.

[Gerrit]

Janus, ik ken het gebied waar je hebt gelopen, ik wist al dat je weinig orchideeën zou vinden. Vreemd, maar dat komt vaker voor.

Ik kan je aanraden voor orchideeen, wandelen langs de vele paden in de Jalon vallei. Maar als je meer wilt, stuur een e-mail.

[F. Thys]

Prachtige foto's van Gerrit! Alleen is dat voor mij geen Ophrys dyris: die is meer gekromd, behaarder en heeft zeker geen blauw speculum. Bijgevoegd enkele voorbeelden uit Andalusië, begin april. Wel minder mooie foto's dan die van Gerrit. De soort die door Gerrit als 'dyris' aanzien wordt, moet meer in de fusca groep gezocht worden.

Met vriendelijke groeten

Frans

[Gerrit]

Het is inderdaad geen Ophrys dyris. De foto's boven van Michiel laten zien dat een vlakke bodem van de stempelholte het kenmerkt is. De mijne heeft een groef. Dat staat trouwens duidelijk in Delforge.

Ophrys x brigittae is nog een mogelijkheid. De kruising van Ophrys dyris en Ophrys fusca. Die heeft wel een groef in de basis van de stempelholte. En zou ook voorkomen in hetzelfde gebied. Zie https://books.google.nl/books?id=jjQN2l ... ae&f=false

De website van John en Gerry noemt deze "vergeten" hybride ook nog. http://www.orchidsofbritainandeuropetes ... fusca.html
Een prachtige website trouwens die ik vaak gebruik.

[janus]

Vandaag werkelijk honderden orchideeën gezien op Les Planisses (Pinos) Benissa.
Voornamelijk de Kleine mannetjesorchis (ook de witte variant) en een aantal reuze orchideeën.

https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/ ... s-23514864

[Gerrit]

Voor het eerst een hypochrome Ophrys speculum gevonden.
Helaas is de eerste foto niet van geweldige kwaliteit, de forummachine vond het nodig deze te verkleinen van 5 mb naar 400 KB

Vindplaats: Altea, 2 maart 2020

[Michiel Janssen]

Vandaag werkelijk honderden orchideeën gezien op Les Planisses (Pinos) Benissa.
Voornamelijk de Kleine mannetjesorchis (ook de witte variant) en een aantal reuze orchideeën.

https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/ ... s-23514864

Hoi Jan. Sorry voor de late reactie maar die orchideeën die jij Mannetjesorchis (Orchis mascula) noemt, is de Kleine Mannetjesorchis (Orchis olbiensis).

[Gerrit]

Waar de Ophrys speculum hierboven geen kleur heeft, heeft de ander er wat teveel. Deze Ophrys tenthredinifera is wel heel erg paars.

Gevonden: Altea, 2 maart 2020

[Gerrit]

Aangezien wij jaar in jaar uit in het zuid-oosten van Spanje de winter doorbrengen, zien we hoe de klimaatcrisis zich hier ontwikkelt. We verblijven in de provincie Alicante, meer specifiek Benissa.
We zien sinds 2006 het langzame proces van verwoestijning. Dat de zomer heet en droog is en de natuur dor en droog is niet nieuw, maar nu de herfst-en winterregens wegblijven, gaat het snel. In 2025 en 2024 was er in herfst en winter vrijwel geen regen. Het resultaat is een massale sterfte van de grove den (Pinus sylvestris) de meest voorkomende boomsoort. Zeer belangrijk voor de onderbegroeiing met o.a. de orchideeën. Deze bomen wortelen oppervlakkig en zijn op dit moment bij harde wind aan het omvallen. (Een buitenkansje voor bezitters van houtkachels)

Wij zien vrijwel geen Barlea’s, Ophrys scolopax blijft weg op de ons gekende plekken, de diverse soorten Ophrys fusca zijn zeldzaam. Ophrys lutea hebben we niet meer gezien.
Ophrys speculum floreert dan weer wel, een liefhebber van zon en droogte, maar ook in veel geringere aantallen.

Des te vreemder is het overal verschijnen van Ophrys tenthredinifera op plekken waar deze nooit stond. Vaak midden in de zon. Zouden de slapende wortelknollen door de vele regen in januari en februari tot leven zijn gewekt? De winter van 2026 was tot nu toe nat en koud.

In bijlage Ophrys tenthredinifera hypochroom.

[Michiel Janssen]

Toen ik midden april 2013 in Andalusië was ten noorden van Malaga en meer westelijk daarvan hadden ze daar ook een zeer natte winter achter de rug en was het overal groen. De eigenaars van een hotel waar wij verbleven in de buurt van het stuwmeer van Iznájar zeiden dat ze nog nooit zoveel groen hadden gezien. Overal stonden de orchideeën in grote aantallen, met name O. lutea en O. speculum waren in bijna elke wegberm te vinden. Ik denk dat die overvloed aan neerslag die ze daar ook nu hebben gehad ook van dit voorjaar weer een bloemenpracht zal maken. Wel is het zo dat in veel Zuid-Europese gebieden niet zozeer de kalendermaand de trigger is voor groei en bloei, maar neerslag in combinatie met temperatuur. De neerslag bepaalt de aanvang van het groei- en bloeiseizoen maar als die te laat komt en gedurende de dag de zon al alles doet uitdrogen, blijft het bij een vegetatieve groei zonder bloei. Dan zet een plant in op overleven en gaat alle energie in de aanmaak van een nieuwe knol voor het volgende jaar. Maar als dat een paar jaar achtereen gebeurt, kan ik me voorstellen dat veel planten het niet redden. Dat is niet leuk voor ons liefhebbers maar hoeft nog geen ramp te zijn voor het voortbestaan van de soort. In een goed jaar zouden genoeg planten tot bloei moeten kunnen komen en zich uitzaaien om weer nieuwe gebieden te koloniseren, waaronder gebieden waar ze waren verdwenen. Dat hoort denk ik bij de natuurlijke dynamiek. Maar in sommige gebieden zal die dynamiek te extreem zijn geworden en zullen bepaalde soorten voorgoed verdwijnen en blijven alleen de soorten over die aan die extremere dynamiek zijn aangepast.

[Gerrit]

Een plausibel verhaal Michiel, waarvoor dank.

Ik mis in jouw verhaal de klimaatverandering en de gevolgen op de lange duur.

In de bijlage een foto van een voorheen orchideeën vindplaats, met de beschermende grove dennen die zijn gestorven door droogte.