Groene Limodorum

Voor alle vragen en berichten over inheemse en Europese orchideeën.

Moderator: Michiel Janssen

Plaats reactie
F. Thys
Berichten: 355
Lid geworden op: zo mar 04, 2007 8:20 pm

Groene Limodorum

Bericht door F. Thys »

Tijdens onze Kreta-reis van dit voorjaar konden wij einde maart op een locatie die Jan en Liesbeth Essink ons bezorgd hadden meer dan 500 stengels tellen van Limodorum abortivum. De meeste stengels stonden nog in knop, maar enkele begonnen reeds te bloeien. Tussen al deze stengels bemerkten wij er drie die niet de minste zweem van violet vertoonden, maar die volledig groen zagen. Helaas stonden deze nog niet in bloei. Het is de eerste maal dat wij groene stengels van Limodorum zien. Ik veronderstel dat zulks komt door het ontbreken van anthocyaan. Hoewel een van de groene stengels zeer dicht tegen een paarse stond, zodanig dat we veronderstellen dat deze uit dezelfde wortelstok ontsproten, wat het nog merkwaardiger zou maken. Is dit een vorm van hyperchromie? Wie kan ons hierover wijzer maken?

Frans
DSCN2193 (600 x 800).jpg
DSCN2193 (600 x 800).jpg (66.84 KiB) 3791 keer bekeken
DSCN2197 (600 x 800).jpg
DSCN2197 (600 x 800).jpg (212.86 KiB) 3791 keer bekeken
DSCN2194 (600 x 800).jpg
DSCN2194 (600 x 800).jpg (74.1 KiB) 3791 keer bekeken
DSCN2184 (600 x 800).jpg
DSCN2184 (600 x 800).jpg (74.29 KiB) 3791 keer bekeken
Gebruikersavatar
Mark
Berichten: 607
Lid geworden op: ma mar 10, 2008 1:44 pm
Locatie: Margraten

Re: Groene Limodorum

Bericht door Mark »

Hallo Frans en anderen,

ik had een langer antwoord voorbereid, maar zal eerst de grote lijn proberen uit te leggen. Vragen, onduidelijkheden of opmerkingen zijn altijd welkom.

Er zijn een groot aantal mogelijkheden waardoor een individu (plant, dier of wat dan ook) er anders uitziet dan zijn ouderlijk paar. In het kort zal ik deze mogelijkheden proberen uit te leggen.

Allereerst is er onderscheid tussen aangeboren afwijkingen en afwijkingen die ontstaan tijdens de levensfase.

De aangeboren afwijkingen zijn grofweg in twee groepen in te delen.

Allereerst is er een groep waarbij de chromosomen-samenstelling anders is dan bij het ouderlijk paar aanwezig is.
Denk hierbij bij een verdubbeling van het aantal chromosomen of het wegvallen van een enkel (deel van een) chromosoom. De uiterlijke gevolgen kunnen heel klein zijn, maar ook ontzettend groot. Als een afwijkend dergelijk individu in staat is nakomelingen te produceren, zal er na verloop van tijd sprake kunnen zijn van een nieuwe soort.

Daarnaast is er een groep waarbij niet echt sprake is van een afwijking, maar meer van een ongelukkige combinatie van genen.
Zoals wellicht bekend is, krijgt ieder individu een chromosoom van de mannelijke ouder, en een van de moederlijke vader. Samen vormen deze chromosomen een paar. Kortweg betekent dit dat beide ouders een deel van de genen aanleveren.
Genen zijn vervolgens te verdelen in dominante- en recessieve genen. De gegevens van dominante genen zullen altijd tot uitting komen, ongeacht of dit gen éénmaal (één ouder, term heterozygoot) of tweemaal (beide ouders, term homozygoot) aanwezig is. De gegevens van een recessief gen zullen alleen tot uitting komen als dit recessief gen tweemaal aanwezig is, dus als het recessieve gen door beider ouders is overgedragen.
De gegevens van recessieve genen bevatten vaak gegevens voor 'afwijkende uittingen', zoals het ontbreken van kleur of geur of iets dergelijks. Bij alle soorten organismen kan dit ook een afwijking zijn die niet verenigbaar is met het leven. Vaak is het zo dat een individu met veel recessieve genen, geen nakomelingen kan maken, en dus het recessieve gen niet kan overdragen. Hierdoor kunnen alleen individuen die heterozygoot zijn (eenmaal recessief gen, eenmaal dominant gen) het recessieve gen overdragen.
Alles hierboven is er debet aan dat een recessief geen niet vaak tot uitting komt. In het geval van orchideeën betekent dit dus dat er niet vaak kleurloze planten zullen voorkomen.

Zoals al is aangegeven zijn er naast de aangeboren afwijking, ook afwijkingen die ontstaan tijdens het leven van een individu.
Voor overblijvende planten als orchideeën is het van belang of deze afwijking ontstaan in de overblijvende delen (orchideeën: knol of wortelstok) of in het deel dat jaarlijks afsterft.
Een afwijking aan de overblijvende delen heeft meestal het overlijden tot gevolg. Een afwijking aan het deel dat jaarlijks afsterft, heeft alleen tijdelijke gevolgen. Denk hierbij aan een dubbele bloemstengel, welke waarschijnlijk ontstaat doordat tijdens de groei van de stengel enkele cellen een opdonder gekregen hebben.

Om uiteindelijk een antwoord te geven omtrent de plant van Frans:

Waarschijnlijk staan er in de grote groep gewone planten, enkele met een heterozygoot gen, waarbij de gegevens op dit gen staan voor de aanwezigheid van anthocyaan. Vanwege het aanwezige dominante gen, krijgt de plant toch een rode kleur.
Onder de nakomelingen zijn echter planten die van twee ouder, ieder een recessief gen voor de vorming van anthocyaan gekregen hebben. Hierdoor zijn ze niet in staat anthocyaan te vormen, en zullen dus groen van kleur blijven.

Let wel, dit is een zeer sumiere uitleg van een erg moeilijke materie. Hopelijk is er iets van te snappen.

m.vr.gr. Mark
F. Thys
Berichten: 355
Lid geworden op: zo mar 04, 2007 8:20 pm

Re: Groene Limodorum

Bericht door F. Thys »

Mark,

Hartelijk bedankt voor de hele lange uitleg, die je door de website problemen van de afgelopen dagen dan nog wel (minstens) tweemaal hebt moeten typen!

Groetjes

Frans
Plaats reactie