Forum Werkgroep Europese orchideeën (WEO)

Laten we het jaar beginnen met iets kleins, hopende dag het seizoen alleen maar grootser gaat worden.
Foto is van zondag 07-02-10:
M.vr.gr. Mark Engels

Vanwege de krulling van het blad en het feit dat deze is gevouwen is mijn gok Anacamptis pyramidalis. Maar dat is een hele wilde gok!

M.v.gr. Mark

Hey Mark,

je hebt het natuurlijk helemaal goed.

Ik ben vandaag weer eens bij de Eysserbossen langs geweest. De Anacamptis pyramidalis staat er tot nu toe goed bij. De aantallen waren moeilijk te tellen, aangezien veel rozetjes nog redelijk onopvallend zijn. Wat wel opviel was een mooi groepje Ophrys apifera in de buurt van de groep Anacamptis. Deze hebben we afgelopen jaar daar niet gezien. Het nieuwe stukje natuurgebied, waar we bij de excursie van 2009 veel Ophrys apifera geteld hebben, ligt er ook prima bij.
Het zijn er in aantal meer dan we vorig jaar bloeiend gezien hebben. Doordat de rozetjes goed opvallen in de lage vegatatie, heb ik nu ook planten kunnen zien in de uithoeken van het natuurgebiedje. M.vr.gr. Mark

Beste Mark,
Dat ziet er goed uit en weinig van de vorst geleden zo te zien. Interessant zal zijn hoeveel van de rozetjes uiteindelijk in bloei komen. Zoals je waarschijnlijk weet hebben we hier in Zuid Kennemerland in de Amsterdamse Waterleidingduinen helaas elk jaar een zeer laag bloeisukses. Het moet op een of andere manier aan de groeiplaats liggen want op andere plekken hier is het bloeisukses heel behoorlijk.
We hebben het vermoeden dat het onderliggende mospakket zoveel vocht vasthoudt dat dit uiteindelijk rotting van de rozetten veroorzaakt (die rotting nemen we ook waar).
Groet
Jos

Dag Jos,

interessante hypothese. Weet je ook wat voor type mos het betreft? Slaapmos, topkapselmos? Nu zie ik op enkele foto's van Mark ook mos. In kalkgraslanden is vaak het percentage grassen laag. De meeste typische kalkgraslandplanten zijn veelal rozetvormend. Het bloeiseizoen van de mossen volgt een omgekeerd ritme dan de hogere vaatplanten. 's Winters komt de moslaag daarom goed tot uitting op plekken waar grassen niet voorkomen of minder dominant zijn. In zekere mate is kale grond nodig. Dit is natuurlijk ook dé standplaats van Bijenorchis. Die zeker deze plekken nodig heeft om te kiemen. Kalkgraslanden en de duinen hebben een gemeenschappelijke stroomdalflora nu komt de mosflora voor een deel overeen maar veel zicht heb ik hier niet op. Wel weet ik dat nagenoeg alle rozetten die ik ooit zag van Bijenorchis, kale grond, mostapijt of grasland als ondergrond hadden. Zie dit topic: http://www2.knnv.nl/orchideeenforum/vie ... rden#p1784

M.v.gr. Mark

Mag ik de foto's voor de website?

Ja dat is goed. Hier staan er nog meer: http://sites.google.com/site/markmeijri ... rchideeeen . Die je ook voor de website mag gebruiken. Nog niet compleet maar in iedergeval een begin.

M.v.gr. Mark

Beste Mark&Mark,
Leuke site Mark&Mark Orchids!
Ik zie daar een schema van het eerste verschijnen van verschillende orchideeenrozetten. Een aantal is echt vroeger dan jullie vermelden.
Ophrys apifera: al flinke rozetten vanaf half oktober
Himantoglossum hirsinum: vanaf midden september.
Anacamptis pyramidalis: vanaf eind oktober.
Het is toch wel belangrijk die begindatum te vermelden i.v.m. maaien en begrazen wat soms tot laat in het najaar gebeurt.
Als je wil heb ik een hele serie foto's van rozetten genomen rond die data. Bijgaande Bokkenorchis is van 18 sept 2009 (Duin&Kruidberg), de bladen zijn 1-4-5 cm lang.
Groet, Jos

Dag Jos,

bedankt voor de complimenten. De tijden zijn veelal gebaseerd op veldwaarnemingen uit Zuid-Limburg. Maar we zullen zeker het een en ander aanpassen. En mocht je foto's hebben dan houden wij ons aanbevolen. En ik denk Martin ook. Samen hebben we een heel goed overzicht wat betreft vegetatieve foto's van de nederlandse soorten.

M.v.gr. Mark

Beste Mark M.

N.a.v. jouw reactie op verschimmeling bijenorchisrozetten heb ik de vraag doorgespeeld betreffende het soort mos waarin de rozetten staan. Overigens zijn de bevindingen van 2008 gepubliceerd in Liparis 15 (april, 2009), p.58-67, die van 2009 volgen later.

Groet
Jos

Afgelopen weekend op een andere groeiplaats van O. apifera wezen kijken. Over een groot oppervlakte (meerdere hectares) was het mos drijfnat van het regenwater. Het lijkt erop dat dit regenwater geen enkele kant op kan.
Echter hadden de duizenden O.apifera ogenschijnlijk geen last van al dat water. Er was namelijk geen enkel teken van rottende planten te zien.
Wel zijn de rozetten aanzienlijk kleiner dan de rozetten die eerder in dit topic getoond zijn, deze groeiplaats is aanzienlijk minder zonnig.

Hierbij een impressie van de groeiplaats m.vr.gr. Mark Engels

Beste Mark & Mark


Ik heb jullie website eventjes bezocht. Bij grote foto met de rozet van de Bosorchis staan blijkbaar ook rozetten van de Keverorchis , als ik me niet vergis tenminste. Maar is het de kleine of de grote Keverorchis ?

Mvg
Jeff Dockx

Dag Jeff,

bedankt voor het kijken! Het rozet waar je op doelt is van de Grote keverorchis. Genomen door Mark (de andere) op de Belgische Sint-Pietersberg. Blaadjes van de Kleine keverorchis zijn 'driehoekig'. Zie ook de vegetatieve determinatiesleutel, die overigens nog in aanbouw is en geïllustreerd zal worden met foto's.

M.v.gr. Mark

Mark schreef:Afgelopen weekend op een andere groeiplaats van O. apifera wezen kijken. Over een groot oppervlakte (meerdere hectares) was het mos drijfnat van het regenwater. Het lijkt erop dat dit regenwater geen enkele kant op kan.
Echter hadden de duizenden O.apifera ogenschijnlijk geen last van al dat water. Er was namelijk geen enkel teken van rottende planten te zien.
Wel zijn de rozetten aanzienlijk kleiner dan de rozetten die eerder in dit topic getoond zijn, deze groeiplaats is aanzienlijk minder zonnig.

Hierbij een impressie van de groeiplaats

m.vr.gr. Mark Engels

Dag Mark,

lijkt het er nu op dat enkel water stagnatie heeft plaatsgevonden in de (lager gelegen) putjes/kuiltjes/insporingen? En de rozetten van de Bijenorchis op de hogere (en dus drogere) delen staan?

M.v.gr. Mark

Beste Mark M,

Nav jouw vraag betreffende begeleidende mossen bij de bijenorchispopulatie in de AWD (zie eerder bericht van 9 feb 2010), hierbij het lijstje (gegevens van Joop Mourik):
Rond boogsterrenmos
Gewoon dikkopmos
Gedrongen kantmos
Gewoon haakmos
Gewoon klauwtjesmos
Groot laddermos

Groet
Jos