Determinatiehulp Kroatische epipactissen

[henk@mollymawk.nl]

Op 24 juli 2009 heb ik oa onderstaande foto's gemaakt van verschillende orchideeën in het nationale park Risnjak in Kroatië. In een habitat van loof- en naaldbos met vooral beschaduwde ondergrond op een hoogte van rond de 1000 meter trof ik met name Epipactis aan in verschillende stadia van bloei.

Vrijwel alle planten heb ik met behulp van Delforges' Orchids of Europe, North Africa and the Middle East gedetermineerd als Epipactis greuteri. Tussen de vele planten trof ik echter ook op twee of drie plaatsen een plant aan waarvan de bloemen opvielen door de paars/violette kleur. De kenmerken lijken allemaal overeen te komen met de Epipactis greuteri var. preinensis zoals Delforge die omschrijft en afbeeldt. De groeiplaats daarvan zou echter alleen in Oostenrijk zijn.

Graag zou k uw aller mening horen over deze determinatie.

Daarnaast trof ik ook iets aan wat ik op afstand hoopte te herkennen als mijn eerste waarneming van een Neottia nidus-avis. Bij nadere bestudering durf ik echter niet te zeggen wat dit is. Ik ben in het geheel niet bekend met bremrapen of hoe een Vogelnestje er na zaadvorming uitziet.
Wellicht dat één van u mij kan helpen met het thuisbrengen van deze bolvormige kaarsen?

bij voorbaat dank

Henk

[Mark Meijrink]

Dag Henk,

de eerste foto is helaas geen Vogelnestje. Het is een plant met een soortgelijke levensstrategie namelijk: Stofzaad - Monotropa hypopitys. Vogelnestje zou er al verdord uit moeten zien. Voor een voorbeeld zie mijn topic over de epipactissen van de Eifel.

meer foto's van Stofzaad: http://waarneming.nl/soort/photos/2632

M.v.gr. Mark

[henk@mollymawk.nl]

Beste Mark,

dank voor de snelle reactie. De wens zal eerder de vader van de gedachte zijn geweest mbt het Vogelnestje. De foto's van waarneming.nl geven een mooi beeld van en plant in een eerder stadium.
Ik zal je topic over de epipactissen van de Eifel zo raadplegen.

nogmaals dank

Henk

[henk@mollymawk.nl]

Beste Mark, en anderen,

geïnspireerd en dankzij de verwijzing naar eerdere topics over Epipactissen durf ik nog een andere plant toe te voegen.
Deze plant viel op door een aanmerkelijk verschil in grootte tov de andere greuteri's. Helaas was deze plant al over zijn beste bloeitijd heen. Ik heb hem zelf wel als greuteri beschouwd, maar door de foto's van Mark van de microphylla ben ik gaan twijfelen.

wederom dank

Henk

[gerritverhellen]

Ik weet niet welke soort het is maar zeker geen E. microphylla, daarvoor zijn de de bladeren te groot, is de plant te weinig behaard en is het epichilum niet wrattig genoeg.

[Jan Essink]

Beste Henk,

Kroatie zal bij de meeste onder ons niet zo bekend zijn en al helemaal de Epipactissen uit dat gebied niet. Ik ken iemand in Duitsland die vorig jaar een voordracht over m.n. de Epipactissen van Kroatie gegeven heeft.

Als je mij een email stuurt dan krijg je via de mail zijn adres en kan je jouw foto's aan hem sturen.

De hartelijke Drentse groeten,

Jan Essink

[henk@mollymawk.nl]

Beste Gerrit en Jan,

dank voor jullie reacties.

De periode in Kroatië was helaas laat in het seizoen. Opvallend was dat in het ene gebied (Nationaal Park Risnjak) de Epipactissen volop in bloei stonden en vier dagen later in het andere gebied (U'cka massief) alles was uitgebloeid. Dat laatste tot mijn spijt omdat er volgens Delforge een in dat gebied endemische variant voorkomt.

(In Risnjak stonden overigens ook Epipactis palustris en Gymnadenia conopsea in bloei)

Door de recente geschiedenis zal Kroatie helaas weinig onderzocht zijn, maar het biedt naar mijn idee veel potentie.

mvg

Henk

[henk@mollymawk.nl]

Als afronding/aanvulling op mijn penstaande vraag:

met dank aan Jan is zijn Duitse kennis bereid geweest mijn foto's te beoordelen. Deze bevestigde de determinatie van de Epipactis greuteri en beoordeelde de "violette" als een vermoedelijke Ep. helleborine maar dan in één van de in Kroatië voorkomende variëteiten. De door mij als kleiner benoemde Epipactis bood aan de hand van de foto's onvoldoende determinatiemogelijkheid.

Jan noemde de vermoedelijke onbekendheid met Kroatië. Ter indicatie van de mogelijkheden welke Kroatië biedt op orchideeëngebied: de Duitse kennis trof in juli 2009 12 verschillende soorten Epipactis aan!

mvg

Henk