Ophrys apifera var.

Voor alle vragen en berichten over inheemse en Europese orchideeën.

Moderator: Michiel Janssen

Gerrit
Berichten: 314
Lid geworden op: za sep 19, 2015 6:24 pm

Ophrys apifera var.

Berichtdoor Gerrit » di jun 05, 2018 1:38 pm

Twee vliegen in een klap, dat gezegde ging op, toen ik onlangs naar mijn vaste Ophrys apifera plek ging en in plaats van de bekende planten twee variëteiten zag. De nominaatvorm was nergens te zien helaas, maar wel de volgende twee met volgens mij deze namen:

Foto 1: Ophrys apifera var. curviflora, let op de extreem lange laterale sepalen.
Foto 2: Ophrys apifera var. aurita

Maar het vreemde was, dat de twee zo dicht bij elkaar stonden, dat ze in elkaar groeiden. Het waren echt twee verschillende planten. Wat speelt hier? Hoe is dit mogelijk. Wie heeft hier een verklaring voor?

Foto 3: overzicht.
Bijlagen
1-P1600246.JPG
1-P1600246.JPG (671.56 KiB) 705 keer bekeken
1-P1600248.JPG
1-P1600248.JPG (752.21 KiB) 705 keer bekeken
1-P1600256.JPG
1-P1600256.JPG (945.3 KiB) 705 keer bekeken
Gerrit Eijkelenboom.

Gerrit
Berichten: 314
Lid geworden op: za sep 19, 2015 6:24 pm

Re: Ophrys apifera var.

Berichtdoor Gerrit » wo jun 06, 2018 10:04 pm

Helaas geen reactie.
Ik heb mij vandaag verdiept in de variëteiten van Ophrys apifera. Het blijken er heel veel te zijn. De verklaring daarvoor is eigenlijk simpel. De bijenorchis doet aan zelfbestuiving. Niet altijd trouwens. Blijkbaar is dat toch een tamelijk feilloos mechanisme, want hij bestaat nog steeds. Het genetisch voordeel is dan weer, dat hybridisatie veel minder voor kan komen. Het nadeel is, dat het kan leiden tot afwijkende kinderen. Een soort van inteelt.

Maar twee verschillende nakomelingen op een en dezelfde plek??? Terwijl de andere bijenorchissen in de omgeving verdwenen zijn???

Op de foto is de zelfbestuiving te zien. De poliniën zijn voor de stigmatic cavity gezakt, nadat de staafjes waaraan zijn hingen zijn verslapt. Ook is te zien, dat de inhoud van de stuifmeelklompjes gerijpt is en dat de stuifmeelklompjes uit hun omhulling barsten.

De foto is sterk gecropt, maar nog net scherp genoeg, vind ik.
Bijlagen
1-P1600246-001.JPG
1-P1600246-001.JPG (802.78 KiB) 671 keer bekeken
Gerrit Eijkelenboom.

Gebruikersavatar
Michiel Janssen
Berichten: 869
Lid geworden op: di aug 23, 2011 10:49 pm
Locatie: Zevenhuizen
Contacteer:

Re: Ophrys apifera var.

Berichtdoor Michiel Janssen » wo jun 06, 2018 11:04 pm

Tja, ik ben nog niet toe aan al die verschillende variëteiten. Al vond ik het wel leuk om var. bicolor en trollii te zien. Nu ik mijn eigen foto's nog eens bekeek zag ik daar ook een vorm met erg lange en spitse laterale sepalen tussen staan (die linker, de andere twee zijn var. trollii) maar de lip is behalve die rare streping verder normaal:
Afbeelding Afbeelding Afbeelding

Om de verklaring voor zoveel variëteiten te leggen bij zelfbestuiving en daarmee gerelateerde inteelt is op zich niet vreemd maar eigenlijk is het voor zover ik kan nagaan meer een veronderstelling. Is er wetenschappelijk onderzoek gedaan om dit te bewijzen? Het bleek bosvogeltje is volgens mij ook een notoire zelfbestuiver (cleistogamie). Toch zie je daar geen veelvoud aan variëteiten. De paarse aspergeorchis staat ook bekend om cleistogamie en ook die soort vertoont geen veelvoud aan variëteiten. Het is dus geen gegeven dat dit is te verwachten onder zelfbestuivers al kan het bij de bijenorchis natuurlijk toch het geval zijn.

Frank Verhart
Berichten: 180
Lid geworden op: zo feb 11, 2007 4:50 pm
Locatie: Maastricht

Re: Ophrys apifera var.

Berichtdoor Frank Verhart » vr jun 08, 2018 11:54 am

Var. curvifolia heb ik geloof ik nog niet gezien, maar zich ontvouwende bloemen lijken er soms op. Later in de bloei komt de bloem pas tot zijn uiteindelijke vorm.
Var. aurita heeft zeer lange petalen, wat ik hier niet zie, dus volgens mij geen aurita...
De sepalen ogen wel erg lang voor Ophrys apifera...

Gerrit
Berichten: 314
Lid geworden op: za sep 19, 2015 6:24 pm

Re: Ophrys apifera var.

Berichtdoor Gerrit » vr jun 08, 2018 3:53 pm

@ Ophrys apifera var. curviflora: Ontluikende orchideeën zien er inderdaad vaak zo plat uit, maar niet meer bij de tweede en derde bloem.

@ Ophrys apifera var. aurita: Bij Google Image heeft misschien wel de helft van alle bloemen geen extreem lange sepalen. Bedenk, dat bij een van voren genomen foto, de naar achter gestrekte sepalen korter lijken.
Gerrit Eijkelenboom.


Terug naar “Orchideeënforum”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 6 gasten