Wanneer raken insecten de vastgekleefde polliniën kwijt?

Voor alle vragen en berichten over inheemse en Europese orchideeën.

Moderator: Michiel Janssen

Gerard Harteveld
Berichten: 13
Lid geworden op: zo feb 11, 2007 4:20 pm
Locatie: Moordrecht
Contacteer:

Wanneer raken insecten de vastgekleefde polliniën kwijt?

Berichtdoor Gerard Harteveld » zo sep 30, 2012 8:33 am

In de literatuur, b.v. bij Landwehr Wilde orchideeën van Europa, is vaak uitgebreid beschreven hoe de polliniën zich vastkleven aan insecten. Ik kan weinig vinden over hoe en wanneer de insecten van de stuifmeelpakketten verlost worden.
Worden meerdere bloemen bestoven door één stel polliniën? En hoe zit het met insecten die een hele verzameling aan hun monddelen hebben gekleefd zoals bijvoorbeeld te zien op de fraaie foto op pag. 32 -33 in de tweede druk van Bournérias' Les orchidées de France, Belgique et Luxembourg? Wanneer vallen die polliniën af. Is daar iets over te vinden in de literatuur?

Gebruikersavatar
Mark Meijrink
Berichten: 1149
Lid geworden op: ma dec 17, 2007 4:50 pm
Locatie: Hijum
Contacteer:

Re: Wanneer raken insecten de vastgekleefde polliniën kwijt?

Berichtdoor Mark Meijrink » zo sep 30, 2012 10:06 am

Dag Gerard,

De pollinia bestaan uit zogenaamde knotsjes. Die bestaan uit allemaal brokkelige beetjes stuifmeel. Met opnamen gemaakt door een elektronenmicroscoop is dat goed te zien. Wanneer een insect tegen het kleverige plekje (net boven de spooringang bij Dactylorhiza) stoten worden deze korreltjes opgeplakt. Het eigenlijke "knotsje" valt op de duur af. Deze zitten vast met kleefschijfje (viscidium). De plaktstof verliest langzaam zijn werking. Met een pollinia kunnen insecten meerdere bloemen van meerder planten bestuiven. Maar dit is wel tijd gebonden. Het steeltje van deze knotsjes buigt heel langzaam naar voren. Pas dan zitten ze in de juiste positie.

Wil je meer weten over het onderwerp zie hier: http://www.europeanorchids.com/pollinators_new.html

Daarnaast hebben de heer Claessens en Kleynen een mooi boeken geschreven.

In februari zullen zij naar alle waarschijnlijk wederom een presentatie geven over dit onderwerp. Dus het loont om 23 feb alvast in de agenda te schrijven.

Mvgr Mark

Gebruikersavatar
J. Claessens
Berichten: 9
Lid geworden op: zo feb 11, 2007 4:06 pm
Contacteer:

Re: Wanneer raken insecten de vastgekleefde polliniën kwijt?

Berichtdoor J. Claessens » vr feb 22, 2013 9:04 pm

Hallo Gerard,

Het antwoord op je vraag is "bijna nooit". Bij de orchideeën zijn de pollenkorrels verpakt in pakketjes, die op hun beurt weer samengevoegd zijn tot een pollinium, de eigenlijke pollenmassa. Die zit bij veel orchideeën vast aan een steeltje, dat op zijn beurt vastzit aan een kleefschijfje. Dat geheel noemen we een pollinarium. De pollenpakketjes zijn met elkaar verbonden dmv een stevige kleefstof, elastoviscine. Als een insect tegen het kleefschijfje stoot, krijgt hij het geheel van kleefschijfje, pollensteeltje en pollinium op zijn hoofd of lijf geplakt, afhankelijk van de grootte van het insect. Door uitdroging van de basis van het pollensteeltje buigt het pollensteeltje met pollinium naar voren en kan dan op de stempel van een bloem gedrukt worden. Daarbij blijven dan enkele pollenpakketjes in het stempelslijm plakken. Door het elastoviscine blijven de resterende pollenpakketjes netjes bij elkaar zitten. Bij een volgende bloem worden dan weer enkele pakketjes in het stempelslijm achtergelaten, en zo kun je dus met een enkel pollinium veel orchideeén bestuiven. Ik heb vaker bijen gezien die alleen met een kleefschijfje en pollensteeltje waar alle pollenpakketjes al van verwijderd waren rondvlogen, wat aangeeft dat de insecten deze niet verwijderen kunnen.
Alleen als ze direct na het vastplakken van het kleefschijfje beginnen te poetsen lukt het ze soms dit te verwijderen.

groeten,

Jean

p.s: de link van Mark werkt niet meer omdat de site vernieuwd is. Dit is de goede link: http://europeanorchids.com/index.php/en/photographs/pollinators


Terug naar “Orchideeënforum”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 11 gasten