Forum Werkgroep Europese orchideeën (WEO)

Al enige tijd komt er in een Vlaams natuurreservaat een kleine populatie Handekenskruid voor, waar tot op heden nog geen naam aan is gegeven. In het betreffende gebied komen veel bosorchissen voor, maar er zijn geen meldingen van vleeskleurige, brede of rietorchis. De populatie onbekende Dactylorhiza's is dus heel waarschijnlijk geen hybride. Ik heb wel een idee over de naam, maar om niemand te beïnvloeden zeg ik (nog) niets.
Ik ben benieuwd wat jullie er van vinden.

Dag Walter,

Het gaat dus om een homogene populatie?

Ik zou denken dat het in de "elata"-groep zit.

Mvgr. Mark

Hoi Walter,

ik denk aan D.traunsteineri subsp. traunsteineri.

Zelf heb ik ze alleen met gevlekt blad gezien, maar volgens Landwehr zijn ze er ook met ongevlekt blad.

Enkele belangrijke kenmerken voor deze soort, die mij opvallen, zijn het grote spoor, en het teruggeslagen middenlobje. De bracteeën zijn aanzienlijk langer dan de vruchtbeginsels en teruggeslagen. De sepalen zijn langwerpig en spits.

Gr. Mark

Mark Meijrink schreef:Ik zou denken dat het in de "elata"-groep zit.

Ik heb hier ook aan zitten denken, met name vanwege het fijne honingmerk. Toch vond ik niet veel kenmerken overeenkomen met Landwehr.

gr. Mark

Mark schreef:Hoi Walter,

ik denk aan D.traunsteineri subsp. traunsteineri.

Zelf heb ik ze alleen met gevlekt blad gezien, maar volgens Landwehr zijn ze er ook met ongevlekt blad.

Enkele belangrijke kenmerken voor deze soort, die mij opvallen, zijn het grote spoor, en het teruggeslagen middenlobje. De bracteeën zijn aanzienlijk langer dan de vruchtbeginsels en teruggeslagen. De sepalen zijn langwerpig en spits.

Gr. Mark

Ja en ik heb aan D. traunsteneri gedacht maar dat blad is veel te breed, lang.... D. elata is een vormenrijke groep met allerlei taxa die er onderhangen, sequidalis, brennensis, nominaat....

Mvgr. Mark

Mark Meijrink schreef:maar dat blad is veel te breed, lang

vergeleken met de planten uit Mittenwald zijn deze bladeren inderdaad veel te breed en te lang om een D.traunsteineri te kunnen zijn. Het zijn er ook wat te veel denk ik.

Het lijkt wel wat op Dactylorhiza kerryensis.

Ook voor de elatagroep zijn de bladeren veel te breed. De kleur van de bloemen, de teruggeslagen zijlobben van de lip, de heel bleke lipbasis, en het spoor dat ongeveer 3/4 van het vruchtbeginsel is, vind ik overigens wel passen voor D. elata var. brennensis. Alleen die brede bladeren kloppen niet.

Dat is voor mij ook het kenmerk waar ik mee in de knoop zit: de (relatief) brede bladeren. Het breedste blad aan elke plant zit tussen 2,5 en 3 cm en dat is dus te breed. Alle andere kenmerken wijzen in de richting van D. traunsteineroides en ook D. brennensis komt hier dicht bij. Er is genetisch materiaal bezorgd aan Mikael Hedrén van de universiteit van Lund. Volgend jaar weten we meer ...

Hoi Walter,
Erg leuk hoor. Hoe groot is de populatie? Zijn de planten een beetje homogeen in verschijning?
Groet Martin

Hallo Walter,
Mooi, een nieuwe soort voor Vlaanderen!
Ik heb een aantal afbeeldingen van soortgelijke planten bekeken en het meest waarschijnlijk lijkt me inderdaad Dacylorhiza elata.
O.a. Kreutz/Dekker de orchideeen van Nederland. De grote rietorchis daar heeft bijzonder veel gelijkenis met jouw vondst, zelfs het middenlobje van de lip steekt wat uit. Het betreft volgens de schrijvers susp.sesquipedalis.
Bij Landwehr daarentegen steekt het middeblobje helemaal niet uit bij de subsp. sesquipedalis en ook bij Delforge is dat zo.
Ik twijfel dus of bij Ktreutz of bij jou er sprake is van die subsp. Welke het wel is? Ik zie voor de rest weinig overeenkomsten met de subsp. vermeld bij Delforge of het zou de var. iberica moeten zijn ......... (helemaal uit Spanje?).
Enfin DNA onderzoek brengt je hopelijk verder.

Vriendelijke groet
Jos

Moi Walter,
Ik zit naar die grote brede vrij lange ongevlekte bladeren de kijken.
Dac. elata heeft ook lange ongevlekte bladeren maar die eindigen niet in een kapje zoals op jouw fot te zien is. Dus ik denk meer aan een hybride D. incarnata x D. praetermissa
Ik wilde er een foto van D. elata gevonden dit jaar bij zetten maar moet die eerst verkleinen, dus komt later

groet,
Jan

Tja dan wordt de vraag van hoe groot is de populatie, zijn de planten ordening homogeen, en wat voor soortenorchideeen staan er nog meer nog interessanter!

Martin van den Hoorn schreef:Tja dan wordt de vraag van hoe groot is de populatie, zijn de planten ordening homogeen, en wat voor soortenorchideeen staan er nog meer nog interessanter!

Goedenavond

De populatie bestond uit een 15-tal plantjes. Verder in het gebied komen voor:

- Dactylorhiza fuchsii
- Gymnadenia conopsea
- Ophrys apifera
- Epipactis palustris

Er komen, voor zover bekend, geen andere Dactylorhiza-soorten voor in dit gebied.

Met vriendelijke groeten

Bram

jullie houden het wel spannend