Glanzende schroeforchis gevonden langs de Lek!

[M.H. Schot]

In juni is er weer een nieuwe orchidee ontdekt in Nederland. Een nieuwe soort, nieuw zelfs voor Europa.
Karel Kreutz werd gevraagd om de plant te determineren. Dit op verzoek van de vinder, Minne Feenstra, die de planten aantrof in een perceel toen hij dit aan het inventariseren was in opdracht van het Zuid-Hollands Landschap.
Gezien zijn reisafstand heeft Karel mij gevraagd eerst polshoogte te nemen. Daarbij heb ik de soort gedetermineerd als Spiranthes lucida. Dit is twee dagen later door Karel bevestigd.

Gisteren is dit nieuws bekend gemaakt op Vroege Vogels:
http://vroegevogels.vara.nl/Fragment.15 ... a22e0ac3fa
De uitzending is via deze site ook te beluisteren.

[Jan Essink]

Prachtig dit soort orchideeën, maar of we er blij mee moeten zijn is nog maar de vraag. Ook bij deze planten zouden ze eens moeten zoeken in de omgeving wie ze in de tuin heeft staan. Het is de vraag welke soorten er nog meer gaan opduiken in onze natuur.

[Michiel Janssen]

In ieder geval een zeer opmerkelijke vondst en leuk dat je die al hebt kunnen fotograferen. De herkomst achterhalen zal niet gemakkelijk zijn maar ik kan me niet voorstellen dat die soort zich daar heeft gevestigd zonder hulp van de mens.

[eric hartgers]

Dag allemaal,

Helemaal mee eens, er zijn de laatste jaren opvallend veel van deze "nieuwe soorten" ontdekt. Denk aan Koraalwortel op de Heuvelrug, Tongorchissen, schroeforchissen in het oosten / zuiden van het land en nu dan ook langs de Lek.

Vreemd en heb eerlijk gezegd ook enige twijfels hierbij.

[M.H. Schot]

Op zich is dat in de natuur geen bijzonderheid. Steeds duiken er nieuwe soorten op en steeds verdwijnen er ook weer.

We moeten daarbij wel onderscheid maken en niet alle gevallen op een hoop gooien:

• Koraalwortel. Deze vondst is gefalsifiseerd. Ik ben zelf polshoogte wezen nemen en niets gevonden. De biotoop kwam niet eens overeen met die op de foto.
• Tongorchis. Een of twee exemplaren. Bijzonder dat er een tot bloei is gekomen. Maar de plant is inmiddels verdwenen. Biotoop en klimaat zijn ook niet overeenkomstig de eisen van de Tongorchis.
• Schroeforchissen. Anders ligt het bij de drie schroeforchissen. Hiervoor geldt dat ze in exact het juiste biotoop zijn aangetroffen en dat Nederland in de juiste klimaatzone ligt. Voor de Welriekende en de Glanzende schroeforchis geldt dat er een gezonde populatie is. Voor de Zomerschroef wordt dit hopelijk binnenkort bevestigd.

Hoe de Schroeforchissen zich hebben kunnen vestigen blijft natuurlijk een raadsel. Voor de Welriekende kan er redelijkerwijs vanuit gegaan worden dat dit door uitzaaien vanuit een tuin is, aangezien de soort commerciëel goed verkrijgbaar is. Vooral deze welriekende variant.
De Zomerschroef zou natuurlijk een overblijfsel kunnen zijn van vroeger, maar dan wel met de opmerking dat hij dan bijna 100 jaar onopgemerkt heeft voortbestaan. Niet overtuigend.
Voor de Glanzende schroeforchis ligt het erg moeilijk. Het blijkt inmiddels dat de soort commerciëel beschikbaar is, maar slechts op zeer beperkte schaal. Het kweken van deze soort bevindt zich eigenlijk nog in een experimentele fase. Dus ook niet overtuigend.

Dan blijft natuurlijk de gedachte over van expres uitzaaien of uitzetten. Voor de Welriekende schroeforchis zou dat kunnen, maar is verwildering eigenlijk al een meer voor de hand liggender optie.
Voor alle drie de soorten geldt verder dat dit dan -gezien de biotoop- wel door een grote kenner gebeurd moet zijn, er nog steeds erg veel geluk nodig is en ook opmerkelijk is dat de 'ontdekker' niets te maken lijkt te hebben met de vondst. Zo heeft Minne Feenstra de Glanzende schroef gevonden toen hij in opdracht van het Zuid-Hollands Landschap een groot aantal terreinen aan het inventariseren is. Verder lijkt dit onlogisch gezien de leeftijd en gezondheid van de populaties.

Over de herkomst blijft het dus voorlopig speculeren, maar laten we vooral hopen dat de soorten standhouden!

De 4 Spiranthes-soorten van Nederland (foto van S. aestivalis is uit Zwitserland)

4xSpiranthesNL - 800.jpg (64.45 KiB) 12965 keer bekeken

[peter wijn]

... maar laten we vooral hopen dat de soorten standhouden!

Overweging:
Waarom geldt dit niet de huiskraaien in Hoek van Holland? Zijn het bezemkruiskruid, het knopkruid en de Canadese fijnstraal net zo welkom?
Misschien omdat de kans dat orchideeën elkaar of andere planten gaan verdringen nihil is.

Mijn conservatisme maakt dat ik vooral hoop dat de zomerschroeforchis stand houdt.

Een gezonde wilde populatie tijgers in Zuid-Afrika, ik heb er een beetje moeite mee. Nou komen die natuurlijk zeker niet 'aanwaaien'.

[M.H. Schot]

zie ook het Natuurbericht: http://www.natuurbericht.nl/?id=12623&cat=planten

[Jan Essink]

aanvulling op bericht van Rien over de Tongorchis. Serapias vomeracea

Er zijn 2 tongorchissen gevonden, een in de buurt van Zelhem (Doetinchem) op 8 juni 2009 en een in het Bargerveen (zuid van Klazienaveen) op 15 juni 2011. Beide exemplaren heb ik gezien en beide zijn na 1 jaar gebloeid te hebben verdwenen.

groet,
Jan

[Hans Dekker]

En helaas is het Drentse witte bosvogeltje dit jaar niet gezien.... Mogelijk slaat de plant een jaartje over.

Overigens waar komt de nieuwe schroeforchis van nature voor?

Groeten,

Hans, net terug van een reis langs de Sloveense kust en bergen en een paar dagen Nigritella-vreugd in de Dolomienten.

[M.H. Schot]

In Amerika en Canada, vooral rond de grote meren.