Orchis militaris - wit Soldaatje

[peter wijn]

Hi lui,
Lang niks van me laten horen wegens computerprobleem. Inmiddels nieuwe computer, en als gevolg daarvan een hele nieuwe database natuurfoto's en... Delforge voor mijn verjaardag gehad. Dat scheelt aanzienlijk tov Elzevier uit de jaren 1974.. :)

Deze kruisvaarder trof ik naast vlakbij bosorchissen en dat gekke mengsel van bos- en aspergeorchis.

Komt dit vaker voor?

[Jan Essink]

kijk maar een op deze site http://www.albiflora.eu/ hoeveel soorten er ook in de witte vorm voorkomen, hierbij een hele zeldzame witte vorm

A. sancta fo. albiflora Lardos- M. Ipsenis 300409 RO135 -2.jpg (198.71 KiB) 11756 keer bekeken

groet,
Jan

[peter wijn]

dank je Jan
mooi idd.
(de zeldzaamheid van je heilige orchis kan ik voorlopig nog niet inschatten, voor mij is erg veel erg nieuw vooralsnog, en ik geniet overal van).

[Ton]

Hoi Jan,

Noem je dit nou een albiflora of een hypochrome variant, want ik zie nog wel een klein beetje kleur. Zijn daar normen voor? Ik ben daarin niet altijd zeker van wat ik zie.

[eric hartgers]

Dag allemaal,

Hierbij een link naar een wellicht interessante site vol wit bloeiende planten... http://www.albiflora.eu/

[Mark Meijrink]

Dag allen,

niet iedereen is daar even strikt in. De foto van Jan is ook op de albiflora site te zien. Bij geheel witte planten worden pigmenten geblokkeerd. De wetenschappelijke benaming daarvoor is vaak alba of albiflora. Hypochroom wordt ook soms gebruikt. Hoe je het ook wil noemen, bij zuivere witte planten mag geen roze, rood of andere kleur zichtbaar zijn. Een goede graadmeter hiervoor zijn de polinia (stuifmeelklompjes). Bij veel soorten zijn deze bij normale planten roze o.i.d. Ik heb ook weleens planten gezien waarvan ik dacht een witte vorm gevonden te hebben en bij het bestuderen bleek dat de pollinia roze waren. Wanneer je vervolgens je foto's goed bekijkt zie je dan toch een licht roze nervatuur. De bovenste foto met O. militaris is een 'goede' witte variant. De foto van Jan volgens mij niet.

M.v.gr. Mark

[Jan Essink]

Ik denk dat een zuiver witte A. sancta niet bestaat evenals een zuiver witte A. fragrans. Maar beide varianten zijn extreem zeldzaam. In alle jaren dat wij A. sancta gezien hebben maar 1 keer deze variant gezien.

Jan

[Mark Meijrink]

Ik denk dat deze wel bestaat. Bij iedere plant is het mogelijk dat bepaalde pigmenten geblokkeerd worden. Of dit onder natuurlijke omstandigheden gebeurt, en wat dit dan in de natuur veroorzaakt is mij nog steeds een raadsel. Jouw plant komt heel aardig in de buurt. Ik kan alleen niet de pollinia zien.

Op deze fotosite: http://www.flickr.com/search/?q=orchis%20sancta
ergens onderaan meldt iemand een "witte" plant van lesbos. De foto is echter niet duidelijk genoeg om te zien of het een zuiver witte is.

M.v.gr. Mark

[Jan Essink]

ik zie geen verschil in deze en de mijne, allebei zijnze niet zuiver wit.

Jan

[Dirk]

Er staat me iets van bij dat wij hier een meerjarig topic van hadden, maar die kan ik niet meer vinden... Is het een idee om hier z'n topic van te maken? (afwijkingen, varianten en hybrides zijn altijd leuk om te bekijken!)

Ik heb nog twee toevoegingen:

Anacamptis morio, geen zuivere alba volgens de definitie van Mark, de pollinia lijken roze. de vraag is: ontstaat een witte vorm door het uitzetten van pigmenten (een genetische fout)? Of ontstaat een witte vorm binnen het genenpakket en is het een normale kleurschakering? Blond haar is een kleurschakering, wit haar bij albino's gebrek aan pigment, twee verschillende oorzaken met (bijna) hetzelfde resultaat.
Eventjes een lesje basis genetica tussendoor, voor de meeste waarschijnlijk gesneden koek, maar opfrissing kan geen kwaad:
In een zeer vereenvoudigd voorbeeld kruisen wij twee roze planten met genotype: Aa
waarbij a=wit is en A=roze
Aa X Aa = 25% aa, 50 % Aa, 25 % AA

In het veld zie je dan:
25% wit
75% roze

Wit is in dit geval dus een kleurschakering.
Indien het genotype Aa of AA zou zijn en je toch een witte plant ziet in het veld dan heb je het over albinisme. In dat geval zijn de genen uitgeschakeld.

In het geval je een plantensoort hebt waarbij wit in genoptype niet bestaat (bijv a=rood en A=paars) zal je geen witte planten tegenkomen als kleurschakering maar altijd vanuit albinisme.

Ik vermoed dat binnen de Euopese orchideeën A. morio de meeste witte varianten kent, echter lijkt het erop zoals op mijn foto dat het geen "echte" alba betreft, maar een normale kleurschakering.
Kan het verschijnsel ook nog gedeeltelijk voorkomen, afhankelijk van het moment van de aanleg van de bloemen waarop de pigment-genen zijn uitgezet....? Binnen andere plantensoorten kom je wel eens tegen dat kleuren aan- en uitgezet worden door zogenaamde springende genen (vrije radicalen). Vaak een oorzaak van strepen en vlekken binnen de kleur in tuplen en petunia's wel gebruikt in de veredeling maar erg lastig te controleren. Er zijn ook (radicale) veredelaars die die genetische afwijkingen zelf proberen op te wekken door zaad in de magnetron te leggen of chemisch te behandelen.

Orchis purpurea, wel een echte alba.


Groet,

Dirk

[peter wijn]

leuk dat zo'n waarneming deze interessante informatie oproept, mijn dank aan allen.