Epipactis helleborine ssp. moratoria

[Hans Dekker]

Vandaag lag de nieuwe 'Berichte aus den Arbeitskreisen Heimische Orchideen' in de bus met o.a. twee artikelen over Epipactis helleborine ssp. moratoria. Deze ondersoort blijkt Nederland te naderen. Misschien is het leuk uit te kijken naar deze tengere soort brede wespenorchis. De ondersoort kenmerkt zich o.m. door een sterk zigzag gebogen stengel en komt voor in donkere bossen met weinig onderbegroeiing. Dus anders dan helleborine, die vaak in dichte vegetatie langs paden staat of tussen de stoeptegels en andere gekke plekken.

Dus de bossen in en ontdek de eerste moratoria van Nederland!

Hans Dekker

[Ton]

Kam ik toch deze week in een dicht (eiken) bos met weinig onderbegroeiing een uitgebloeide helleborine tegen. Nou moet ik er weer langs!

[Mark Meijrink]

Dag Hans e.a.

ik moet zeggen dat ik nogal sceptisch ben. Wanneer je de originele beschrijving bekijkt (Beieren), of in iedergeval de kenmerken: http://tinyurl.com/kenmerken, dan moet ik toegeven dat de ondersoort nogal zwak getypeerd is. Persoonlijk denk ik, dat met de huidige stand van zaken, men makkelijker een subsp. neerlandica determineerd en typeerd dan een subsp. moratoria.

Wat ik opmaak uit de beschrijving is dat met name de volgende zaken verschillen t.o.v. subsp. helleborine

• donkergroene kleur v/h blad
• de stengel maakt een hoek bij de internodiën
• habitus 'slank - sierlijk'
• vruchten afstaand onder een hoek van 90 graden (t.o.v. stengel)
• vruchtsteel +/- recht en niet (half) gebogen

Over habitat wordt niet gesproken op de AHO-site, en ook de foto's laten wel degelijk ondergroei zien.

Wat mij altijd opvalt bij planten in NL is dat 'jonge' planten, die de meesten onder ons als E. helleborine subsp. helleborine zouden typeren, het beste passen bij de beschrijving(en) van subsp. moratoria.

Onderstaan enkele links van helleborine's die lijken (lees: lijken) te passen bij de beschrijving (ook de spaarzame ondergroei, incl. habitat).
http://waarneming.nl/waarneming/view/49125302?_popup=1
http://waarneming.nl/waarneming/view/49125302?_popup=1
http://waarneming.nl/waarneming/view/45327027?_popup=1
http://waarneming.nl/waarneming/view/45372934?_popup=1
http://waarneming.nl/waarneming/view/2591840

Als we toch in het genus Epipactis duiken, zou ik graag een lans willen breken voor de ondestaande soort.


Het betreft hier Epipactis phyllanthes een soort die op basis van verspreiding (atlantisch) in NL voor zou 'kunnen' komen. Maar ja,....theorie en praktijk gaan vaak niet samen. Daarnaast, in de periode dat epipactis-soorten bloeien zijn de meeste mensen op vakantie, en wie herkent een E. phyllanthes of E. helleborine subsp. moratoria tussen de 'normale' helleborine's?

Een mooie taak die weggelegd is voor de WEO in de nabije toekomst m.i.

M.v.gr. Mark

[eric hartgers]

Dag Mark,
Het is inderdaad een mooie uitdaging voor de WEO.

Wellicht kunnen wij dan gelijk uitkijken naar Epipcatis leptochila; deze komt ook in al onze omringende landen (o.a. Groot-Brittannië, België, Luxemburg, Duitsland en Denemarken) voor, dus waarom niet in Nederland?

En zo zijn er vast meer soorten die een zoektocht langs onze landsgrenzen waard kunnen zijn?