Forum Werkgroep Europese orchideeën (WEO)

Omdat er steeds meer foto's binnenkwamen van foto's van orchideeënbestuivers hebben we besloten een aparte pagina op de website aan te maken met foto's van bestuivers van Europese orchideeën.
De pagina is te vinden op de volgende link: http://www2.knnv.nl/europese-orchideeen ... ameset.htm.

We hopen dat deze pagina door toekomstige bijdragen van werkgroepleden en andere natuurfotografen flink zal uitbreiden.
Iedereen die foto's heeft gemaakt van bestuivers of bestuiving van Europese orchideeën waarop de bestuiver duidelijk zichtbaar is, wordt dringend verzocht de foto's aan te leveren voor deze pagina.
Foto's kunnen per e-mail worden aangeleverd, maar ook als bijlage bij een bericht op dit forum geplaatst worden. Eventueel kan dan ook om hulp gevraagd worden bij het determineren van het insect en/of de plant.
Bij de foto graag vermelden: naam insect, naam plant, locatie, datum, fotograaf.
Als het mogelijk is de locatie, datum en maker als EXIF/IPTC gegevens in de foto opnemen (voor degenen die weten wat dit is) dan worden deze automatisch weergegeven.
Formaat liefst maximaal ca. 1024 x 1024 pixels.

Ed van Wijngaarden

Hoi Ed,

gekeken naar bestuivers forum, prima idee, alleen tussen jouw zwarte tekst staan gele letters waarvan ik de naam niet kan lezen. Kan je ze in een andere kleur zetten.

b.v.d.

Jan

Hallo iedereen,

Ik liep toevallig aan tegen jullie website aan en begreep dat jullie op zoek zijn naar foto's van bestuivers van Europese orchideeen. Dit voorjaar heb ik in een van de vochtige duinvalleien hier in Oostvoorne een aantal orchideeen gefotografeerd. Toevallig stond op een van de foto's van de Groenknolorchis/Liparis Loeselii een bestuiver, een mug. Wat de precieze naam van dit beestje is laat ik aan jullie over. Ik hoop dat jullie er iets aan hebben, fotografisch gezien is het helaas geen bijzonder mooie foto. Ik vond het wel leuk om te zien dat de bestuiver ook daadwerkelijk twee klompjes stuifmeel bij zich draagt. Ik ben benieuwd naar jullie reacties en alvast bedankt voor het determineren van de bestuiver.

Groeten,
Bas Crezee

Fotogegevens
Camera: Panasonic FZ20
Fotograaf: Bas Crezee
Locatie: Oostvoorne
Datum: 8 juni 2007

Hallo Bas,

Bedankt voor het inzenden van je foto's.
Bestuivers op Groenknolorchis zie je niet zo vaak.
We wachten even of iemand het insect kan determineren, daarna plaatsen we de foto op de bestuiverspagina.
Ook voor de toekomst: alle bestruiversfoto's welkom!

Bas,

Zijn het stuifmeelklompjes? Ze zitten dan volgens mij wel op een onverwachte plaats. Ik ken dit soort mug niet verder dan van zien, maar veel insecten hebben een paar knopjes(gereduceerde vleugeltjes?) die als "balans" dienen bij het vliegen en daar lijken ze volgens mij meer op. Ik hoop dat een echte insectofiel daar zijn of haar licht over wil laten schijnen.

Ton schreef:Bas,

Zijn het stuifmeelklompjes? Ze zitten dan volgens mij wel op een onverwachte plaats. Ik ken dit soort mug niet verder dan van zien, maar veel insecten hebben een paar knopjes(gereduceerde vleugeltjes?) die als "balans" dienen bij het vliegen en daar lijken ze volgens mij meer op. Ik hoop dat een echte insectofiel daar zijn of haar licht over wil laten schijnen.

Het leek mij in eerste instantie dat het wel stuifmeelklompjes moesten zijn, maar ik wist niet dat sommige muggen ook knopjes voor de balanshouding bezitten. Ik weet er onvoldoende vanaf om te beoordelen of het stuifmeelklompjes danwel "balansknopjes" zijn, hopelijk kan een expert aan de hand van de foto bepalen wat het zijn.

Ik ben wel benieuwd nu, ik heb nog wat op internet gezocht en gevonden dat bestuivers bij de groenknolorchis inderdaad zeldzaam zijn. Sterker nog: sommige onderzoekers veronderstellen "obligatory autogamy", waarbij de regen een handje helpt. (Zie bijv. Catling, 1980)

Maargoed, eerst maar eens afwachten of de klompjes wel daadwerkelijk stuifmeelklompjes zijn. Voor hetzelfde geld heeft deze mug zich bij toeval vergist, en ging hij met lege pootjes weer naar huis...
Ik ben benieuwd!

Groeten,
Bas

Hoi Bas,

Bij EIS denken ze dat het om een Limoniidae (Steltmug) uit het geslacht Molophilus gaat.

De gele klompjes zijn de 'haltertjes': het gereduceerde achterste vleugelpaar dat alle Diptera kenmerkt. Geen pollinia dus.

groetjes,
Barbara

Ik denk dat er allereerst onderscheid moet worden gemaakt in het volgende

1 Bestuivers (bewijs ivm stuifmeelklompjes op het insect waarna het insect meerdere planten bezoekt. Meerdere aantallen van dezelfde insectsoort die een bepaalde soort / geslacht dus bestuiven)
2 Mogelijke / potentiele bestuivers. (kunnen oa bestuivers zijn waar nog niet voldoende bewijs is dat het om een daadwerkelijke bestuiver van een soort gaat of insecten die bij toeval op een bloem terecht komen en wel stuifmeelklompjes opgeplakt krijgen maar verder geen andere bloemen bezoeken.)
3 Bloembezoekers een foto van een insect op een bloem bewijst niks. Een spin op een bloem is naar mijn mening geen bestuiver zelfs niet een potentiele. Ook zijn er tal van andere insecten die de bloemen wel bezoeken maar gewoonweg qua lichaamsbouw niet als bestuiver geschikt zijn. (voorbeeld hiervan zijn soorten met een lange / diepe spoor zoals Platanthera, Gymnadenia en Anacamptis bestuivers hebben zich hierop aangepast. Alleen nachtvlinder met een lange roltong kunnen bij de nectar en krijgen de stuifmeelklompjes op hun roltong (proboscis) opgeplakt. Andere insecten proberen wel bij de nectar te komen maar zonder succes)

M.v.gr Mark Meijrink

neemt niet weg dat foto's met het onderweg: 'orchideeen en insecten' erg interessant is!

Bedankt Barbara en Mark!

Het lijkt me inderdaad verstandig om onderscheid te maken tussen bestuivers, potentiele bestuivers en bloembezoekers. Het zal soms waarschijnlijk lastig zijn om te bepalen in welke categorie het insect valt. Zo ook in dit geval, het insect heb ik namelijk pas achteraf op de foto ontdekt.
Komende zomer zal ik wat doelgerichter te werk gaan. ;-)

Groeten,
Bas

Bij nazien van mijn foto's kwam ik deze Spegodes tegen met een kevertje(heet dat niet een glanskever?) Genomen op 30-4-2006 bij het Lago di Trasimeno Italië.

Geen aantoonbare bestuiver dus!

Beste ton,

idd geen aantoonbare bestuiver. (als er vanuit wordt gegaan dat de kever geen stuifmeelklompjes opgeplakt heeft gekregen) Planten uit het Ophrys sphegodes-complex worden door Andrena (zandbijen) bestoven. Zoals je misschien al wist hebben Ophrys-soorten een hele specifieke relatie met hun bestuiver. De kever is wat mij betreft een bloembezoeker. Van de naam glanskever heb ik nog nooit gehoord. Ik ben zo vrij geweest om de foto voor te leggen aan mensen die verstand hebben van kevers. Misschien dat zij iets kunnen zeggen over een soortsnaam. (ik heb zelf niet genoeg kennis van kevers en niet de literatuur om hier iets zinnigs over te vermelden)

Gr Mark Meijrink

Als bijlage heb ik ook een overzicht bijgevoegd van mogelijke bestuivers bij Nederlandse & Belgische orchideeen. Ik heb nog niet uitgezocht welke insecten 'echte' bestuivers zijn in de tabel.

Allen,

Hierbij een foto van Nigritella archiducis-joannis met bestuiver. Ik heb geen flauw idee hoe dat beest heet.
De foto is genomen op 20 juli 2005 in Oostenrijk (Steiermark, Bad Mittendorf) door mij.

Groeten,
Rien Schot

Beste Rien,

het insect op de door jouw genomen foto plaats ik in de families Ichneumonidae-Sluipwespen of Pompilidae-Spinnendoders. Het is dus een wespsoort met erg lange antennes. Om met zekerheid te kunnen stellen dat het een Sluipwesp is dienen de antennesegmenten getelt te worden (bij >13 -> Sluipwesp, bij 13 een wesp en waarschijnlijk een Spinnendodersoort). Ik neig zelf meer naar een sluipwespsoort afgaande op het feit dat Nigritella-bloemen erg klein zijn! Tevens hebben sluipwespen geen ingesnoerd achterlijf (wespentaille), en die meen ik op foto niet te zien, maar er dient een slag om de arm gehouden te worden, omdat de kwaliteit van de foto onvoldoende is om zekerheid te bieden (en de meeste sluipwespen ook!)

M.v.gr. Mark

Zygaena sp??? op Gymnadenia conopsea



uitvergroting van de vlinder laat vier poliniën zien op het proboscis.


Foto genomen op 9-06-08 in de Dordogne, Frankrijk. parc national du limousin et de la dordogne, plateau d'argentine.

Groetjes,
Dirk

edit 23-06-08:
Nog even voor de determinatie van de bestuivers.
volgens mij is dit Zygaena fausta, deze staat niet in de lijst die op de bestuiverspagina staat.
edit 30-06-08
een betere uitvergroting geplaatst

Een handige doehetzelver.
Lagoli Zuid Kreta
Jef Dockx